Chứng vàng da ở trẻ sơ sinh

Bênh vàng da thường gặp ở trẻ sơ sinh có hai vàng: vàng da sinh lý và  vàng da bệnh lý. Vàng da sinh lý hầu hết trẻ đều bị và thường biến mất sau một thời gian ngắn. Vàng da bệnh lý rất nguy hiểm, trẻ nếu bị có thể hôn mê, co giật do đó các bậc cha mẹ cần biết cách phát hiện bệnh vàng da ở trẻ sơ sinh.

Bênh vàng da ở trẻ sơ sinh có hai dạng: vàng da sinh lý và  vàng da bệnh lý. Vàng da sinh lý hầu hết trẻ đều bị và thường biến mất sau một thời gian ngắn. Vàng da bệnh lý rất nguy hiểm, trẻ nếu bị có thể hôn mê, co giật do đó các bậc cha mẹ cần biết cách phát hiện bệnh vàng da ở trẻ sơ sinh.

Cách phát hiện bệnh vàng da ở trẻ sơ sinh

Bạn cần quan sát màu da của trẻ nơi có ánh sáng để phát hiện bệnh vàng da.

Phần lớn các bà mẹ hay có thói quen nằm phòng kín và tối sau sinh nên rất khó phát hiện bệnh vàng da ở trẻ.

Nếu không kịp thời điều trị, bệnh này có thể để lại nhiều di chứng như giảm thị lực, thính lực, đần độn.

Vàng da sơ sinh có hai loại:

Vàng da sinh lý và vàng da bênh lý Vàng da sinh lý và vàng da bênh lý

– Vàng da sinh lý: bệnh này thường xảy ra khi trẻ được 1-7 ngày tuổi. Song trẻ vẫn ăn ngủ bình thường và hiện tượng này sẽ tự hết, bạn không cần lo lắng, không cần điều trị và không nguy hiểm.

– Vàng da bệnh lý gặp ở trẻ sinh non: Các trẻ bị vàng da từ đầu đến chân ngay khi lọt lòng. Nếu không được điều trị đúng mức, kịp thời, trẻ sẽ bị nhiễm độc thần kinh, gây co giật, hôn mê rồi tử vong.

 

Cách phát hiện trẻ bị vàng da:

– Sau khi mẹ sinh bé 1-2 ngày, bạn nên quan sát màu da toàn thân của bé ở nơi có ánh sáng.

– Bạn dùng ngón tay, ấn nhẹ trán, mũi và trên cơ thể trẻ. Nếu cảm thấy da có màu vàng đậm mà không trắng như những trẻ khác thì cần cảnh giác.

– Quan sát những biểu hiện bất thường của trẻ như quấy khóc, ngủ nhiều, bú yếu, nước tiểu ít và trong, không đi tiêu phân su.

Điều trị bệnh vàng da rất khó khăn, trẻ phải được rọi đèn nhằm loại nhanh chất độc trong cơ thể, hoặc phải thay máu nếu bị nặng và làm xét nghiệm để tìm độc chất bilirubin. Ngoài ra, bạn cần sử dụng thuốc điều trị bệnh vàng da đặc hiệu theo chỉ dẫn của bác sĩ.

 

Những điều cần biết về chứng vàng da ở trẻ sơ sinh

Vàng da là triệu chứng thường gặp ở trẻ sơ sinh, nó xảy ra 9% số trẻ đủ tháng. với trẻ sinh non, tỷ lệ vàng da là 30%. Vàng da sinh lý không nguy hiểm, và thường tự mất sau một thời gian ngắn; còn vàng da bệnh lý có thể gây tử vong nếu trẻ không được điều trị kịp thời.

Sau đây những giải đáp cho các câu hỏi về bênh vàng da Mẹ bé 24h xin chia sẻ

Vì sao trẻ sơ sinh dễ bị vàng da?

Trẻ sơ sinh phần lớn có biểu hiện vàng da trong khoảng 1 tuần sau khi ra đời. Đây là hiện tượng sinh lý bình thường, nó xảy ra do các hồng cầu của thai nhi bị phá hủy để được thay thế bằng hồng cầu trưởng thành. Khi hồng cầu bị vỡ, một lượng lớn Bilirubin, chất có sắc tố màu vàng được phóng thích vào máu, khiến cho trẻ bị vàng da.

Làm thế nào để phát hiện vàng da?

Bệnh vàng da dễ dàng nhận biết bằng mắt thường ở nơi có đủ ánh sáng. Vì vậy, hằng ngày, bố mẹ cần quan sát màu da toàn thân của trẻ ở nơi sáng. Nếu khó nhận biết, bạn nên ấn nhẹ ngón tay cái lên da trẻ trong vài giây, sau đó bỏ ra; nếu trẻ bị vàng da, nơi ấn ngón tay sẽ có màu vàng rõ rệt. Khi trẻ có biểu hiện bạn nghi là vàng da, bạn nên đưa đến bác sĩ để kiểm tra.

Vàng da được chia thành 2 mức độ:

– Mức độ nhẹ: Da hơi vàng ở mặt, thân mình trẻ, khi đó trẻ vẫn bú tốt; hoặc vàng da xuất hiện muộn, sau ngày thứ ba.

– Mức độ nặng: Da vàng sậm, lan xuống tay, chân trẻ ; trẻ bú kém, bỏ bú; hoặc vàng da xuất hiện sớm, trong 1-2 ngày sau sinh. Những trẻ sinh non, sinh ngạt, nhiễm trùng dễ mắc vàng da nặng.

Làm gì khi trẻ bị vàng da?

Làm gì khi trẻ bị vàng da sinh lý, vàng da bệnh lý Làm gì khi trẻ bị vàng da sinh lý, vàng da bệnh lý

 

Đối với trường hợp nhẹ, mẹ bé có thể điều trị tại nhà bằng cách tắm nắng. Bạn đặt trẻ gần cửa sổ, nơi có ánh nắng dịu của mặt trời (vào khoảng 8-8h30 mỗi sáng, lúc trời không quá nóng hay quá lạnh). Các mẹ nên cho trẻ bú nhiều lần trong ngày vì sữa mẹ giúp đào thải nhanh chất Bilirubin qua đường tiêu hóa. Cần theo dõi diễn tiến của chứng vàng da mỗi ngày trong vòng 7-10 ngày sau sinh.

Nếu trẻ vàng da nặng mẹ cần phải nhập viện ngay để bé được điều trị tích cực bằng các phương pháp sau:

– Chiếu đèn: Ánh sáng của đèn biến Bilirubin thành chất không độc và nó sẽ được thải nhanh ra khỏi cơ thể qua đường tiêu hóa, đường tiểu.

– Thay máu: Lấy bớt chất Bilirubin ra khỏi cơ thể một cách nhanh chóng.

Cách kiểm tra bé có bị vàng da bệnh lý?

Câu Hỏi: Em gái tôi vừa sinh con được 2 ngày tuổi. Tôi quan sát kỹ bé thấy có nhiều nốt sần sùi trên mặt và da có màu hơi ngả vàng. Tôi nghe nói nếu bị vàng da nặng em bé có thể bị tổn thương não không phục hồi…

Song những người lớn tuổi khẳng định, em bé nào sinh ra cũng vậy, chỉ vài ngày là khỏi. Vậy tôi xin hỏi, có dấu hiệu sớm nào để phân biệt giữa vàng da sinh lý và vàng da bệnh lý để nhà tôi có thể kịp thời đưa bé đi khám?

Bác sĩ Nguyễn Tiến Dũng, Trưởng khoa Nhi (BV Bạch Mai) trả lời:

Ở trẻ sơ sinh hiện tượng vàng da rất phổ biến. Hầu hết trẻ sơ sinh sau sinh từ 2 – 3 ngày là bị vàng da, và mức độ tăng dần cho đến ngày thứ 7 – 10 rồi hết. Nguyên nhân do các hồng cầu trong máu bị vỡ quá nhanh, chuyển hoá Bilirubin – một chất có sắc tố màu vàng. Bilirubin càng nhiều trong máu, mức độ vàng da càng nặng hơn.

Với vàng da sinh lý, Bilirubin ở giới hạn thấp nên không gây ảnh hưởng tới sức khỏe của trẻ. Còn với vàng da bệnh lý, bilirubin vượt qua giới hạn cho phép, gan không đào thải kịp, bilirubin có nguy cơ thấm vào não (vàng da nhân) gây tổn thương não không hồi phục được. Vì thế, nếu xác định vàng da bệnh lý phải điều trị trước 7 ngày sau sinh để phòng nguy cơ tổn thương não.

Việc phân biệt được vàng da sinh lý và bệnh lý có ý nghĩa rất quan trọng, nhưng ranh giới giữa bệnh lý và sinh lý rất mong manh. Vậy nên, cha mẹ cần quan sát kỹ trẻ với các dấu hiệu sau:

– Hầu hết trẻ sơ sinh sau 2 – 3 ngày là bị vàng da sinh lý, còn nếu bị vàng da trong 1- 2 ngày sau sinh thì gần như 80 – 90% là vàng da bệnh lý. Còn trẻ sơ sinh sau ngày thứ 3 mới bị vàng da thì ít nguy hiểm hơn nhưng vẫn phải luôn quan sát để ý. Đặc biệt phải quan tâm đến vàng da ở trẻ sinh non vì não của những trẻ này chưa hoàn thiện nên dù lượng bilirubin dù thấp hơn ngưỡng cho phép thì đã phải chiếu đèn điều trị.

– Trẻ sẽ bị vàng da toàn thân, nhưng quan sát bằng mắt thường thì vàng da biểu hiện ở phần đầu nhiều nhất. Nếu chỉ vàng da ở trên đầu, nói chung là mức độ nhẹ. Nhưng nếu thấy vàng da ở bụng, rồi xuống tới chân thì mức độ bệnh đã rất nặng, cần phải đưa trẻ tới bác sĩ chuyên khoa nhi để được khám, xác định. Tốt nhất, thấy da vàng rõ ràng đến phần ngực, bụng thì cần đưa bé tới viện ngay.

Để phát hiện vàng da sớm, nên cho trẻ nằm ở phòng đủ ánh sáng tự nhiên, thường xuyên bế trẻ ra chỗ sáng để kiểm tra da toàn thân. Cũng có thể kiểm tra độ vàng da khi tắm cho trẻ, nhưng cần lưu ý kiểm tra trước khi cho bé xuống nước. Với trẻ sơ sinh, do da trẻ đỏ hồng hoặc đen khó nhận biết nên có thể dùng mẹo, lấy một ngón tay đè xuống vùng da của bé để làm giãn các mạch máu. Sau khi bỏ tay lên, vùng da đó trắng thì không sao, còn nếu thấy hơi có màu vàng thì cần theo dõi….

– Nếu trẻ vàng da chỉ ở phần đầu, nhưng là trẻ sinh non, hoặc vàng da phần đầu, ngực nhưng lại có các triệu chứng nôn trớ, bú khó khăn, bú kém, hay quấy, khóc, ngủ li bì hay có bất cứ những dấu hiệu nghi ngờ khác thì hãy đưa trẻ đi khám ngay lập tức. Mức độ nặng hơn trẻ có thể bị co giật, li bì, hôn mê, bỏ bú nhưng thường ít số. Đây là những biểu hiện sớm cho thấy vàng da đã có thể ảnh hưởng đến não.

Các bà mẹ luôn cần ghi nhớ, giữa ngưỡng vàng da sinh lý đến bệnh lý rất mong manh. Hơn nữa, có những bé dù không có triệu chứng của vàng da, không nôn, vẫn chơi bình thường nhưng chất Bilirubin đã thấm vào não. Vì thế, có điều kiện, tốt nhất cho con tới viện khám để được lấy máu kiểm tra. Nếu bilirubin đến ngưỡng quy định bé sẽ được chiếu đèn điều trị. Được điều trị đúng cách, trẻ sẽ hết vàng da và không để lại bất cứ di chứng gì cho sức khoẻ của trẻ sau này.



Các bài viết khác

0947149129
Go to Top Nhắn tin với chúng tôi